Czy zastrzyki z kwasem hialuronowym są skuteczne?

 

Zastanawiasz się, czy zastrzyki z kwasem hialuronowym uratują Twoje kolano? Badania mówią: raczej nie. W dużych badaniach przy zwyrodnieniu kolana zmniejszały ból tylko minimalnie, niewiele bardziej niż placebo z soli fizjologicznej, a ulga trwa zwykle kilka tygodni do kilku miesięcy. Brytyjskie wytyczne NICE nie zalecają ich w leczeniu choroby zwyrodnieniowej.

 

Czy to bezpieczne? Tak, zazwyczaj. Skutki uboczne są przeważnie łagodne i obejmują ból, obrzęk czy zaczerwienienie w miejscu iniekcji. Ale jest jeden "skutek uboczny", który może zaboleć znacznie bardziej – dotkliwy cios dla Twojego portfela.

 

Zastrzyki z HA są bardzo kosztowne. Ich stosunek ceny do realnej korzyści klinicznej jest, delikatnie mówiąc, niekorzystny. Koszt pojedynczego zastrzyku z kwasu hialuronowego to wydatek rzędu 350-1000 zł, w zależności od użytego preparatu. Do tego należy doliczyć koszt wizyty u ortopedy, który może wynieść od 150 do 400 zł. Często lekarze zalecają serię zastrzyków (np. 3-5 iniekcji), co sprawia, że całkowity koszt kuracji może sięgnąć ponad 1500 zł.

 

Prawdziwie efektywna terapia, oparta na fizjoterapii i ćwiczeniach, często okazuje się wielokrotnie tańsza niż seria zastrzyków, a jej efekty są nieporównywalnie trwalsze.

 

 

Przejdźmy do sedna: czy te zastrzyki w ogóle działają? Niestety, badania naukowe, w tym metaanalizy opublikowane w renomowanych czasopismach jak The BMJ [1] pokazują, że efekt jest... marny. W przypadku choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego (OA), zastrzyki z HA dają minimalną redukcję bólu, która często jest poniżej progu klinicznej istotności. Oznacza to, że statystyki mogą coś tam pokazywać, ale Ty, jako pacjent, prawdopodobnie nie odczujesz realnej różnicy w codziennym życiu. Co więcej, niektóre badania sugerują, że zastrzyki z soli fizjologicznej (placebo) są równie "skuteczne"! To trochę jak kupowanie drogiego eliksiru, który smakuje jak woda, bo woda działa tak samo.

 

A co z tendinopatiami, takimi jak łokieć tenisisty, czy zespół bolesnego barku? Tutaj dowody są równie słabe. Badania nie pokazują wyraźnej przewagi zastrzyków z HA nad placebo, a ich autorzy podkreślają, że brakuje dobrej jakości dowodów, a rehabilitacja (ćwiczenia, terapia manualna) daje znacznie lepsze i trwalsze rezultaty. Nic dziwnego, że brytyjski instytut  NICE, który wydaje wytyczne kliniczne, nie zaleca HA jako leczenia pierwszego rzutu.

 

 

Podanie zastrzyku z kwasem to inaczej:  "viscosuplementacja". Ten termin sam w sobie sugeruje suplementację, a nie leczenie. Kwas hialuronowy ma za zadanie uzupełnić płyn stawowy, ale nie naprawia uszkodzeń ani nie modyfikuje przebiegu choroby. To tak, jakbyś dolewał olej do silnika, który wymaga remontu – na chwilę pomoże, ale problemu nie rozwiąże.

 

Prawdziwe leczenie bólu stawów, zwłaszcza w przypadku kontuzji przeciążeniowych, opiera się na kompleksowym podejściu: odpowiednio dobranej fizjoterapii, ćwiczeniach wzmacniających. To właśnie te metody, poparte solidnymi dowodami naukowymi, pozwalają na trwałą poprawę i powrót do pełnej sprawności.

 

Zamiast wydawać fortunę na wątpliwe rozwiązania, zainwestuj w swoje zdrowie mądrze – w rehabilitację, która naprawdę działa.

 

 

Autor: mgr Mateusz Dybek, fizjoterapeuta

 

Źródła

1. Pereira T.V. i wsp., Viscosupplementation for knee osteoarthritis: systematic review and meta-analysis, The BMJ, 2022. https://www.bmj.com/content/378/bmj-2022-069722

2. NICE, Osteoarthritis in over 16s: diagnosis and management (NG226), 2022. https://www.nice.org.uk/guidance/ng226

3. Bannuru R.R. i wsp., Therapeutic trajectory following intra-articular hyaluronic acid injection in knee osteoarthritis – meta-analysis, Osteoarthritis and Cartilage, 2011.

4. Previtali D. i wsp., The Long-Lasting Effects of "Placebo Injections" in Knee Osteoarthritis: A Meta-Analysis, Cartilage, 2021. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8808779/

5. Alviti F. i wsp., Efficacy of hyaluronate injections in rotator cuff disorders: a level-I meta-analysis, Physical Medicine and Rehabilitation Research, 2017. https://www.oatext.com/efficacy-of-hyaluronate-injections-in-rotator-cuff-disorders-a-meta-analysis.php